Μύθοι για το πιάνο: «δεν χρειάζεται χόρδισμα αν δεν παίζεται» κ.ά.
Βασίλης Παπανικολάου · 8 Νοεμβρίου 2026
Σε τριάντα και πλέον χρόνια επισκέψεων σε σπίτια, ωδεία και studios της Αττικής έχω ακούσει τις ίδιες φράσεις εκατοντάδες φορές. Είναι λογικές, ακούγονται σωστές, και κοστίζουν στα πιάνα και στους ιδιοκτήτες τους. Τις μαζεύω εδώ, μία προς μία, με το τι ισχύει πραγματικά. Μιλάω ως τεχνικός πιάνου με BSc Piano Technology από το London Guildhall University, και με την εμπειρία του τι βρίσκω όταν ανοίγω το καπάκι.
«Δεν χρειάζεται κούρδισμα, αφού δεν το παίζει κανείς»
Ο πιο διαδεδομένος μύθος, και ο πιο ακριβός. Το πιάνο δεν ξεκουρδίζεται από το παίξιμο. Ξεκουρδίζεται από τις αλλαγές υγρασίας και θερμοκρασίας, που κάνουν το ξύλινο ηχείο να φουσκώνει και να μαζεύει με τις εποχές, παρασύροντας την τάση των χορδών. Αυτό συμβαίνει είτε το πιάνο παίζεται καθημερινά είτε μένει κλειστό για χρόνια.
Το παίξιμο προσθέτει κάτι, αλλά η βάση είναι το περιβάλλον. Ένα πιάνο που «δεν το αγγίζει κανείς» ξεκουρδίζεται εξίσου. Και όταν τελικά το χρειαστεί κάποιος, συνήθως ένα παιδί που ξεκινά μαθήματα, έχει πέσει τόσο χαμηλά που το χόρδισμα γίνεται επαναφορά, με δεύτερο πέρασμα και περισσότερο κόστος. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη το εξηγώ στη σελίδα για το πιάνο που έχει χρόνια να χορδιστεί.
Το ίδιο ισχύει για το πιάνο του εξοχικού ή του γραφείου που «απλώς στολίζει». Ξεκουρδίζεται, μαζεύει σκόνη και υγρασία, και την ημέρα που κάποιος θα θελήσει να το παίξει θα χρειάζεται πολλά περισσότερα από ένα χόρδισμα.
«Το καινούργιο πιάνο δεν ξεκουρδίζεται»
Το αντίθετο. Τα πρώτα ένα με δύο χρόνια, το καινούργιο πιάνο ξεκουρδίζεται πιο γρήγορα από ένα παλιό. Οι νέες χορδές «κάθονται», τεντώνονται και σταθεροποιούνται σταδιακά, και το ξύλο προσαρμόζεται στον χώρο που το τοποθετήσατε. Ο κατασκευαστής το ξέρει, και οι περισσότεροι συστήνουν δύο ή και περισσότερα χορδίσματα τον πρώτο χρόνο.
Αν αγοράσατε καινούργιο πιάνο και το αφήσετε δύο χρόνια «γιατί είναι καινούργιο», θα το βρείτε χαμηλά και άνισο. Δεν είναι ελάττωμα του οργάνου. Είναι η φυσική του ωρίμανση, που χρειάζεται συνοδεία.
«Αν το χορδίζω συχνά, θα φθαρούν οι χορδές»
Το χόρδισμα δεν φθείρει τις χορδές. Αυτό που τις καταπονεί είναι οι μεγάλες αλλαγές τάσης, δηλαδή ακριβώς η επαναφορά που χρειάζεται ένα πιάνο που έμεινε χρόνια χωρίς χόρδισμα. Ένα πιάνο που χορδίζεται κάθε χρόνο μετακινείται λίγο κάθε φορά, και οι χορδές του ζουν περισσότερο.
Η ίδια λογική ισχύει για τα κλειδιά. Οι μικρές, τακτικές διορθώσεις τα καταπονούν ελάχιστα. Οι μεγάλες επαναφορές, όχι. Το τακτικό χόρδισμα είναι η πιο ήπια μεταχείριση που μπορεί να έχει ένα πιάνο.
«Η μετακόμιση μού το χάλασε»
Σπάνια. Ένα υγιές πιάνο αντέχει τη μεταφορά πολύ καλύτερα απ' όσο φαίνεται. Οι χορδές είναι τεντωμένες πάνω σε μια μεταλλική πλάκα και το κούνημα δεν τις μετακινεί. Αυτό που αλλάζει το πιάνο μετά τη μετακόμιση είναι ο νέος χώρος: άλλη υγρασία, άλλη θερμοκρασία, άλλος τοίχος. Το ξύλο χρειάζεται λίγες εβδομάδες για να ισορροπήσει, και σε αυτό το διάστημα το χόρδισμα μετακινείται.
Η μεταφορά μπορεί να επηρεάσει τα πεντάλ, τα πόδια και τον μηχανισμό, και αυτά τα ελέγχω στην πρώτη επίσκεψη. Αλλά το ξεκούρδισμα δεν είναι «ζημιά» από το φορτηγό. Είναι προσαρμογή, και γι' αυτό το χόρδισμα προγραμματίζεται λίγες εβδομάδες μετά, όπως εξηγώ στο άρθρο Μετακόμιση πιάνου: πόσο να περιμένω.
«Μια παστίλια ναφθαλίνης φτάνει»
Το σκοροκτόνο στο εσωτερικό είναι σωστή ιδέα. Η τσόχα του μηχανισμού είναι μάλλινη και ο σκόρος τη λατρεύει. Το πρόβλημα είναι το πώς. Έχω βγάλει από πιάνα δεκάδες παστίλιες που είχαν κυλήσει ανάμεσα στα πλήκτρα και στον μηχανισμό, προκαλώντας θορύβους και πλήκτρα που κολλούν. Έχω βρει σπρέι εντομοκτόνου πάνω στις χορδές, που άφησε σκουριά.
Το σκοροκτόνο μπαίνει σε σημείο που δεν κινείται, σε σακουλάκι ή θήκη, και ανανεώνεται. Προτιμώ τη λεβάντα. Και το σημαντικότερο: ο ετήσιος καθαρισμός και έλεγχος είναι αυτός που πιάνει τον σκόρο νωρίς, πριν φάει τις τσόχες. Καμία παστίλια δεν αντικαθιστά ένα ζευγάρι μάτια μέσα στο πιάνο μία φορά τον χρόνο.
«Είναι παλιό, άρα για πέταμα» (και το αντίστροφο: «είναι αντίκα, άρα θησαυρός»)
Και οι δύο εκδοχές είναι λάθος για τον ίδιο λόγο: η ηλικία μόνη της δεν λέει τίποτα. Ένα πιάνο κρίνεται από τη σταθερή δομή του, το ηχείο, τις γέφυρες, το μπλοκ των κλειδιών, και από την ποιότητα κατασκευής του. Ένα καλό πιάνο εξήντα ετών με υγιή δομή μπορεί, με συντήρηση ή ανακατασκευή, να ξεπεράσει ένα καινούργιο οικονομικής κατηγορίας. Ένα μέτριο πιάνο της ίδιας ηλικίας μπορεί να μην αξίζει ούτε τη μεταφορά.
Το ίδιο ισχύει για τη μάρκα. Ένα διάσημο όνομα δεν σώζει ένα πιάνο που έζησε είκοσι χρόνια σε υγρό υπόγειο. Η απάντηση στο «αξίζει;» δεν δίνεται από την ετικέτα ούτε από την ημερομηνία. Δίνεται από έναν έλεγχο κατάστασης, που σας λέει με στοιχεία τι έχετε και τι μπορεί να γίνει. Ιδίως για τα κληρονομημένα πιάνα, όπου μπλέκεται και το συναίσθημα, αυτός ο έλεγχος είναι ό,τι πιο χρήσιμο μπορείτε να κάνετε πριν αποφασίσετε οτιδήποτε. Η απόφαση παραμένει δική σας. Η δική μου δουλειά είναι να σας δώσω τα στοιχεία, χωρίς να σας πιέσω προς καμία κατεύθυνση.
Σχετικά
Υπηρεσίες: Χόρδισμα πιάνου · Καθαρισμός & συντήρηση · Έλεγχος πριν την αγορά
Προβλήματα: Πιάνο που έχει χρόνια να χορδιστεί · Σκόρος / ζωύφια στις τσόχες
Διαβάστε επίσης: Γιατί ξεχορδίζεται το πιάνο · Κάθε πότε χορδίζεται το πιάνο
Αν αναγνωρίσατε κάποια από αυτές τις φράσεις, το πιάνο σας μάλλον με περιμένει. Τηλέφωνο: +30 694 459 4149 · Επικοινωνία & ραντεβού
