«Το πιάνο σε ακολουθεί» — η συνέντευξη, επικαιροποιημένη

Το 2018 η Άννα Παχή μου πήρε μια συνέντευξη για το iART με τίτλο «Το πιάνο σε ακολουθεί». Ήταν η πρώτη φορά που μίλησα δημόσια για το τι κάνει ένας τεχνικός πιάνου και γιατί το διάλεξα. Την ξαναδιάβασα πρόσφατα. Τα περισσότερα ισχύουν ακόμη, κάποια αριθμητικά έχουν μεγαλώσει, και μερικά τα βλέπω τώρα διαφορετικά. Την αναδημοσιεύω εδώ, με τα λόγια μου, επικαιροποιημένη.

Τι ακριβώς κάνω

Είμαι τεχνικός και χορδιστής πιάνων. Το πιάνο είναι περίπλοκο όργανο: χιλιάδες μικρά εξαρτήματα και χορδές, σε μια γεωμετρία με πολύ μικρές ανοχές. Στα περισσότερα μουσικά όργανα ο μουσικός μπορεί να κάνει μόνος του κάποια πράγματα. Στο πιάνο όχι. Ο πιανίστας δεν μπορεί να επέμβει τεχνικά, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Το σέρβις το κάνει ειδικός τεχνίτης. Αυτό κάνω, από το 1994, στην Αθήνα και σε όλη την Αττική.

Η Άννα με ρώτησε αν σπούδασα. Αρχικά Μουσική, πιάνο και θεωρητικά, που ήταν η μεγάλη μου αγάπη. Στην εφηβεία, με τα συνθεσάιζερ και τα γκρουπάκια που φτιάχναμε, το κλασικό πιάνο έμεινε πίσω. Τότε ανακάλυψα πως έχω καλό αυτί και θέλησα να μάθω τι γίνεται μέσα στο όργανο. Βρήκα τις πόρτες κλειστές. Υπήρχε συντεχνιακή νοοτροπία, οι συνάδελφοι ήταν κυρίως πρακτικοί, κανείς δεν ήθελε να διδάξει. Όταν τελείωσα τον στρατό, βρήκα την ανάλογη σχολή στο εξωτερικό. Η αρχική «φραγή» με πείσμωσε, αλλά μου έκανε καλό.

Πώς ξεκίνησα

Τελείωσα Τεχνολογία Πιάνου στο Guildhall University του Λονδίνου, με πτυχίο BSc. Επέστρεψα το 1994 και άρχισα να εργάζομαι και να δικτυώνομαι. Η καλύτερη διαφήμιση ήταν και είναι από στόμα σε στόμα.

Κάποτε, ο πελάτης ενός ωδείου μού ζήτησε βοήθεια για να βρει πιάνο. Τον πήγα στον Μουσικό Οίκο Διαμαντόπουλος. Με την άδεια του καταστήματος άρχισα να ανοίγω καπάκια και να του εξηγώ τι βλέπει. Αγόρασε ένα εξαιρετικό πιάνο. Ο Διαμαντόπουλος εντυπωσιάστηκε και με προσέλαβε. Έμεινα τέσσερα χρόνια, από το 1994 ως το 1998, κάνοντας πωλήσεις και τεχνική προετοιμασία. Γνώρισα πελάτες, έμαθα την αγορά, δούλεψα πολύ.

Πέτυχα, νομίζω, επειδή αντιμετώπιζα τον χώρο σαν να ήταν δικός μου. Ήμασταν το τελευταίο κατάστημα πιάνων στη Σόλωνος. Κάθε φορά που έφευγε ένας πελάτης κοίταζα προς τα πού πήγαινε. Αριστερά, δεν θα έβλεπε κάτι άλλο. Δεξιά, θα επισκεπτόταν ανταγωνιστή. Όταν το πρόσεξε ο Διαμαντόπουλος, μου είπε: «Ξέρεις πόσες φορές έχω κάνει το ίδιο;». Το κράτησα ως το μεγαλύτερο κομπλιμέντο.

Πού με βρίσκει το πιάνο

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει η πολυτέλεια της εξειδίκευσης, και μου ταιριάζει. Επιζητώ την κινητικότητα. Πηγαίνω όπου υπάρχει πιάνο: σε ιδιώτες και φιλόμουσους, σε studios ηχογραφήσεων, σε τηλεοπτικά πλατό, σε ωδεία και σχολεία, σε θέατρα και συναυλιακούς χώρους, σε Δήμους και φορείς.

Στα studios συνήθως πηγαίνω νωρίς το πρωί, για να έχω την ησυχία μου. Κάθε φορά ρωτάω για ποιον γράφουμε. Για πάνω από τριάντα χρόνια συνεργάζομαι με τα μεγαλύτερα studios της Αθήνας, και πολλά από τα πιάνα που ακούγονται στην ελληνική δισκογραφία έχουν περάσει από τα χέρια μου. Ξεχωρίζω ανθρώπους, όπως ο Θάνος Μικρούτσικος και ο Μάριος Τόκας, αλλά είναι πολλοί. Αγαπώ την ελληνική μουσική και χαίρομαι εξίσου τη συνεργασία με κλασικούς πιανίστες, που έχουν άλλες απαιτήσεις.

Θυμάμαι ένα απόγευμα στο σπίτι του Γιώργου Παγιάτη, εξαιρετικού μαέστρου και ενορχηστρωτή. Έχει έναν τοίχο αφιερωμένο στα CD από δουλειές του. Τα χάζευα και σχολίασα πόσα ήταν. «Χαζέ», μου απάντησε, «ήσουν κι εσύ εκεί». Τότε το συνειδητοποίησα.

Προσέχουν οι άνθρωποι τα πιάνα τους;

Όσοι δεν τα προσέχουν, δεν ξέρουν πώς. Φαντάζεται κανείς ότι ένα τόσο ογκώδες και στιβαρό αντικείμενο δεν χρειάζεται κάτι ιδιαίτερο. Το ξεσκονίζουν, και έχουν ακούσει ότι λόγω της τσόχας χρειάζεται σκοροκτόνο. Το ανοίγουν και πετούν μέσα ό,τι βρουν. Κάποτε μου πήρε απίστευτα πολλή ώρα να βγάλω από ένα πιάνο δεκάδες παστίλιες καμφοράς.

Αυτό που λείπει δεν είναι η διάθεση, είναι η ενημέρωση. Γι' αυτό φτιάχτηκε και αυτό το site: να εξηγεί τι συμβαίνει μέσα στο όργανο, κάθε πότε χρειάζεται χόρδισμα, πώς το προστατεύει κανείς. Ένα πιάνο που το προσέχεις είναι φθηνότερο από ένα πιάνο που το θυμάσαι όταν χαλάσει.

Γιατί «το πιάνο σε ακολουθεί»

Με το πιάνο συμβαίνει κάτι μαγικό: σε ακολουθεί. Ξεκινάς ως πιτσιρικάς. Ύστερα σε παίρνει η ζωή, σπουδές, δουλειά, οικογένεια, και το ενδιαφέρον πέφτει. Το πιάνο μένει σε μια γωνιά. Και τότε έρχεται η επόμενη γενιά και το αναζωογονεί. Το παρατημένο πιάνο, με ένα σέρβις, ανταποκρίνεται ξανά. Το βλέπω κάθε εβδομάδα.

Το πιάνο, όπως είπε ο Χόροβιτς, είναι «το ευκολότερο όργανο να ξεκινήσεις και το δυσκολότερο να κατακτήσεις». Η σημαντικότερη υπηρεσία του είναι ότι εισάγει εύκολα κάποιον στη μουσική. Ένα μεγάλο μέρος των πελατών μου είναι παιδιά που μαθαίνουν, και μπράβο στους γονείς που ανοίγουν αυτή την πόρτα. Η αμέσως επόμενη κατηγορία είναι άνθρωποι που, έχοντας κάνει έναν κύκλο ζωής, αναζητούν ένα χόμπι και επιστρέφουν. Ο πατέρας μου έπαιζε κλαρίνο. Όταν για λόγους υγείας το άφησε, έμαθε τουμπερλέκι και ήταν ευτυχισμένος. Η τέχνη είναι για όλους, με όποιο ταλέντο έχει ο καθένας. «Τα δάση θα ήταν βουβά, αν κελαηδούσαν μόνο τα αηδόνια», μου θύμισε κάποτε ο Σταύρος Κουγιουμτζής.

Στο «δεν έχω χρόνο» απαντώ ό,τι και τότε: δημιουργείς τις συνθήκες για να έχεις. Όσο λες ότι δεν προλαβαίνεις, τόσο δεν βρίσκεις. Κλείσε ραντεβού με τον εαυτό σου.

Τι άλλαξε από το 2018

Τα είκοσι χρόνια της συνέντευξης έγιναν πάνω από τριάντα. Το επάγγελμα πέρασε την κρίση και συνεχίζει, γιατί όσο υπάρχουν πιάνα θα υπάρχουν άνθρωποι να τα συντηρούν. Το πιάνο «κόλλησε» με κάθε μουσικό είδος και δεν δείχνει να φεύγει.

Κάτι που με απασχολούσε τότε με απασχολεί ακόμη περισσότερο: η έλλειψη οργανωμένου φορέα στην Ελλάδα, που να μοιράζει γνώση. Συνεχίζω να παρακολουθώ τις εκπαιδεύσεις του Pianoforte Tuners Association στη Βρετανία και να ενημερώνομαι από το Piano Technicians Guild. Τα ιστορικά χορδίσματα εποχής, που τότε έλεγα ότι θα ήθελα να μελετήσω, παραμένουν ένα από τα πράγματα που με τραβούν.

Αυτό που δεν άλλαξε είναι το πώς βλέπω τη δουλειά. Κάθε πιάνο είναι διαφορετικό, το ίδιο και ο ιδιοκτήτης του. Κάθε μέρα είναι μια διαφορετική πρόκληση. Και η μεγαλύτερη χαρά είναι ακόμη να ακούω μια ηχογράφηση και να ξέρω ότι το πιάνο το είχα ετοιμάσει εγώ.

Σχετικά

Υπηρεσίες: Χόρδισμα πιάνου · Ρύθμιση μηχανισμού (regulation) · Για επαγγελματίες: studios, θέατρα, ωδεία

Διαβάστε επίσης: Ο τεχνικός · Τι κάνει ένας τεχνικός πιάνου

Αν το πιάνο σας περιμένει σε μια γωνιά την επόμενη γενιά, είναι η στιγμή να το ξαναδεί κάποιος. Τηλέφωνο: +30 694 459 4149 · Επικοινωνία & ραντεβού