Πλήκτρο που «διπλοχτυπά» ή δεν επαναλαμβάνει

Πατάτε ένα πλήκτρο μία φορά και η νότα ακούγεται δύο, ή παίζετε γρήγορες επαναλήψεις και κάποιες νότες απλώς χάνονται; Το πλήκτρο που «διπλοχτυπά» ή δεν επαναλαμβάνει είναι κλασικό σύμπτωμα απορρύθμισης του μηχανισμού. Διορθώνεται στον χώρο σας, συνήθως μέσα στην επίσκεψη του χορδίσματος, στην Αθήνα και σε όλη την Αττική.

Πώς εκδηλώνεται

• Η νότα ακούγεται δύο φορές με ένα πάτημα, ιδίως όταν παίζετε σιγά.
• Σε γρήγορες επαναλήψεις της ίδιας νότας, κάποιες δεν βγαίνουν καθόλου.
• Το πλήκτρο «αναπηδά» ή το νιώθετε να τρέμει κάτω από το δάχτυλο.
• Το πρόβλημα χειροτερεύει στο πιανίσιμο και σχεδόν εξαφανίζεται στο φορτίσιμο.
• Οι τρίλιες και τα τρέμολο βγαίνουν «σπασμένα».
• Αφορά ένα ή λίγα πλήκτρα, συνήθως αυτά που παίζονται περισσότερο.

Τι συμβαίνει στο πιάνο

Όταν πατάτε ένα πλήκτρο, ο μηχανισμός εκτοξεύει το σφυράκι προς τη χορδή και το αφήνει ελεύθερο λίγο πριν την αγγίξει, ώστε να μη μείνει κολλημένο πάνω της και να πνίξει τον ήχο. Μετά το χτύπημα, το σφυράκι συγκρατείται σε μια ενδιάμεση θέση, έτοιμο να ξαναχτυπήσει πριν ακόμη το πλήκτρο επιστρέψει εντελώς. Αυτό είναι που επιτρέπει τις γρήγορες επαναλήψεις.

Οι ρυθμίσεις που ελέγχουν αυτές τις στιγμές είναι ρυθμίσεις ακριβείας. Όταν ξεφύγουν, είτε το σφυράκι ξαναπέφτει στη χορδή από μόνο του, και η νότα διπλοχτυπά, είτε δεν προλαβαίνει να ετοιμαστεί για το επόμενο χτύπημα, και η επανάληψη χάνεται. Το ίδιο πλήκτρο μπορεί να κάνει και τα δύο, ανάλογα με το πόσο δυνατά παίζετε.

Γιατί συμβαίνει

• Συμπίεση των τσόχων από τη χρήση, που αλλάζει τις αποστάσεις μέσα στον μηχανισμό.
• Υγρασία και ξηρασία, που μετακινούν τα ξύλινα μέρη και αλλάζουν τη συμπεριφορά των αρθρώσεων.
• Χρόνια χωρίς ρύθμιση. Η απόκλιση είναι σταδιακή και κάποια στιγμή περνά το όριο.
• Φθαρμένα εξαρτήματα, όπως ελατήρια που έχουν κουραστεί ή δέρματα που έχουν λειανθεί.
• Μετακόμιση ή τράνταγμα, που μετατοπίζει κάτι.
• Πρόχειρη προηγούμενη ρύθμιση, που «έφτιαξε» ένα σύμπτωμα δημιουργώντας άλλο.

Τι σημαίνει για το πιάνο — και για εσάς

Το διπλοχτύπημα δεν βλάπτει το πιάνο άμεσα, αλλά δείχνει ότι ο μηχανισμός έχει απομακρυνθεί από τις προδιαγραφές του. Συνήθως δεν είναι το μόνο σημείο που έχει ξεφύγει. Είναι απλώς το πρώτο που ακούγεται. Αν αφεθεί, η απορρύθμιση επεκτείνεται και η φθορά των εξαρτημάτων γίνεται άνιση.

Για τον πιανίστα είναι από τα πιο εκνευριστικά προβλήματα, γιατί υπονομεύει ακριβώς τα περάσματα που απαιτούν έλεγχο: πιανίσιμο, επαναλήψεις, τρίλιες. Για τον μαθητή είναι ύπουλο. Το παιδί νομίζει ότι φταίει το δάχτυλό του, ο δάσκαλος το διορθώνει, και κανείς δεν υποψιάζεται το πιάνο. Αν ο μαθητής προχωρά σε πιο απαιτητικό ρεπερτόριο, το πρόβλημα γίνεται εμπόδιο.

Επείγον είναι όταν αφορά πολλά πλήκτρα μαζί ή όταν εμφανίστηκε απότομα μετά από μετακόμιση. Ένα μεμονωμένο πλήκτρο μπορεί να περιμένει την επόμενη επίσκεψη χορδίσματος.

Μπορώ να το φτιάξω μόνος μου;

Όχι. Οι ρυθμίσεις που εμπλέκονται είναι από τις πιο λεπτές στον μηχανισμό και αλληλεξαρτώνται. Μια αυτοσχέδια διόρθωση σε ένα σημείο μετατοπίζει το πρόβλημα αλλού, συχνά σε κάτι χειρότερο, όπως σφυράκι που μένει κολλημένο στη χορδή. Το regulation το σπούδασα στο London Guildhall University (BSc Piano Technology) και το κάνω από το 1994 σε σπίτια, ωδεία και studios της Αττικής.

Τι να μην κάνετε: μην πειράξετε τίποτα μέσα στον μηχανισμό, μη λιπαίνετε, μην αφαιρείτε τον μηχανισμό. Μην πιέζετε το πλήκτρο δυνατά για να «στρώσει».

Τι βοηθά: σημειώστε ποια πλήκτρα το κάνουν και αν συμβαίνει σε σιγανό ή σε δυνατό παίξιμο. Ένα σύντομο βίντεο με ήχο, όπου πατάτε το πλήκτρο αργά και μετά επαναλαμβάνετε γρήγορα, μου δείχνει αμέσως το πρόβλημα.

Πώς αντιμετωπίζεται

Με ρύθμιση μηχανισμού (regulation) στα συγκεκριμένα πλήκτρα, στον χώρο σας, συνήθως μέσα στην επίσκεψη του χορδίσματος. Αν το σύμπτωμα αφορά μεγάλο μέρος του πληκτρολογίου, προτείνω πλήρες regulation σε ξεχωριστή επίσκεψη. Αν η αιτία είναι φθαρμένο εξάρτημα, γίνεται αντικατάσταση αφού σας ενημερώσω. Σε κάθε περίπτωση ελέγχω και τα γειτονικά πλήκτρα, γιατί σπάνια έχει ξεφύγει μόνο ένα.

Πόσο διαρκεί και τι κοστίζει

Για ένα ή λίγα πλήκτρα, η διόρθωση διαρκεί λίγα λεπτά έως μισή ώρα και γίνεται μαζί με το χόρδισμα. Το πλήρες regulation είναι εργασία ωρών. Το κόστος εξαρτάται από τον αριθμό των πλήκτρων, από τον τύπο του μηχανισμού και από το αν χρειάζονται ανταλλακτικά. Σας λέω τι χρειάζεται πριν ξεκινήσω.

Θα ξανασυμβεί;

Οι ρυθμίσεις ακριβείας ξεφεύγουν σιγά σιγά με τη χρήση και τις εποχές, οπότε θα χρειαστούν ξανά κάποια στιγμή. Σε πιάνο σπιτιού, η ετήσια επίσκεψη αρκεί για να διορθώνονται πριν τα ακούσετε. Σε πιάνα με πολλή χρήση, ο έλεγχος γίνεται συχνότερα. Η σταθερή υγρασία στον χώρο επιβραδύνει την απορρύθμιση. Περισσότερα για το πώς το περιβάλλον επηρεάζει το πιάνο στο άρθρο Γιατί ξεχορδίζεται το πιάνο.

Σχετικά

Σχετικές υπηρεσίες: Ρύθμιση μηχανισμού (regulation) · Επισκευές πιάνου

Δείτε επίσης: Κολλάει πλήκτρο / δεν επανέρχεται · Βαριά ή άνισα πλήκτρα · Γιατί ξεχορδίζεται το πιάνο

Στείλτε μου ένα βίντεο ή πείτε μου ποια πλήκτρα το κάνουν. Τηλέφωνο: +30 694 459 4149 · Επικοινωνία & ραντεβού