Μουντός ή τσιριχτός ήχος

Ο ήχος του πιάνου σας έγινε μουντός και «βαμβακερός», ή αντίθετα σκληρός, τσιριχτός και κουραστικός; Ή κάποιες νότες πετάγονται πιο δυνατές από τις διπλανές τους; Η χροιά του πιάνου αλλάζει με τα χρόνια, και ο μουντός ή οξύς ήχος διορθώνεται. Στον χώρο σας, στην Αθήνα και σε όλη την Αττική.

Πώς εκδηλώνεται

• Ο ήχος είναι θαμπός, χωρίς λάμψη, σαν να παίζετε με κλειστό καπάκι ενώ είναι ανοιχτό.
• Ή το αντίθετο: ο ήχος είναι μεταλλικός, διαπεραστικός, κουράζει μετά από λίγα λεπτά.
• Ορισμένες νότες ακούγονται πολύ πιο δυνατές ή πιο σκληρές από τις γειτονικές.
• Το πιανίσιμο βγαίνει «ξερό» και το φορτίσιμο «σπάει».
• Το πιάνο ακούγεται διαφορετικά από ό,τι θυμάστε, παρόλο που κουρδίστηκε πρόσφατα.
• Ο δάσκαλος ή ένας πιανίστας που το δοκίμασε σχολίασε τον ήχο, όχι το χόρδισμα.

Τι συμβαίνει στο πιάνο

Ο ήχος του πιάνου γεννιέται τη στιγμή που ένα σφυράκι από συμπιεσμένη τσόχα χτυπά τη χορδή. Το σχήμα και η πυκνότητα αυτής της τσόχας καθορίζουν τη χροιά. Μια πιο μαλακή και στρογγυλή επιφάνεια δίνει ζεστό, γεμάτο ήχο. Μια σκληρή και πεπλατυσμένη δίνει οξύ και μεταλλικό. Με τα χρόνια και τα εκατομμύρια χτυπήματα, η τσόχα συμπιέζεται, σκληραίνει και αποκτά βαθιά αυλάκια από τις χορδές. Ο ήχος γίνεται σκληρότερος, συχνά άνισα από νότα σε νότα.

Ο μουντός ήχος έχει συνήθως άλλη αιτία: σφυράκια που έχουν χάσει την ελαστικότητά τους, υγρασία που έχει μαλακώσει υπερβολικά την τσόχα, σκόνη πάνω στο ηχείο και στις χορδές, ή ένα χόρδισμα που έχει «πέσει» και θολώνει τα πάντα. Γι' αυτό το πρώτο που κάνω είναι να ξεχωρίσω τι φταίει: χόρδισμα, καθαριότητα ή τα ίδια τα σφυράκια.

Γιατί συμβαίνει

• Φυσιολογική φθορά των σφυριών από τη χρήση. Η τσόχα σκληραίνει και αυλακώνεται.
• Ξηρασία, που σκληραίνει την τσόχα και κάνει τον ήχο οξύτερο.
• Υγρασία, που τη μαλακώνει και κάνει τον ήχο μουντό.
• Σκόνη στο ηχείο, στις χορδές και στα σφυράκια, που πνίγει τον ήχο.
• Προηγούμενο κακό voicing που αφαίρεσε πολλή τσόχα.
• Αλλαγή χώρου. Ένα πιάνο που ακουγόταν σωστά σε χαλί και κουρτίνες γίνεται σκληρό σε άδειο δωμάτιο με πλακάκι.
• Απορρύθμιση του μηχανισμού, που κάνει τα σφυράκια να χτυπούν τις χορδές άνισα.

Τι σημαίνει για το πιάνο — και για εσάς

Η χροιά είναι ό,τι πιο προσωπικό έχει ένα πιάνο. Όταν αλλάξει προς το χειρότερο, το όργανο παύει να είναι ευχάριστο, ακόμη κι αν είναι τέλεια χορδισμένο, και παίζεται λιγότερο. Ο σκληρός, τσιριχτός ήχος έχει και πρακτική συνέπεια: σφυράκια που έχουν σκληρύνει υπερβολικά φθείρουν τις χορδές και, με τον καιρό, τις σπάνε.

Για τον μαθητή, ένα πιάνο με άνισο ήχο κάνει αδύνατο το μάθημα της δυναμικής. Το παιδί δεν μπορεί να μάθει να «χρωματίζει» τον ήχο όταν το ίδιο πάτημα δίνει διαφορετικό αποτέλεσμα σε κάθε νότα. Για πιανίστες και studios, η χροιά είναι το ίδιο το εργαλείο της δουλειάς.

Επείγον δεν είναι, εκτός αν ο μεταλλικός ήχος συνοδεύεται από θορύβους σε δυνατό παίξιμο, που δείχνουν σφυράκια φθαρμένα μέχρι το σκληρό υλικό. Τότε αξίζει να το δω πριν φθαρούν οι χορδές.

Μπορώ να το φτιάξω μόνος μου;

Όχι. Η ρύθμιση χροιάς είναι η πιο λεπτή και η πιο «μουσική» εργασία στο πιάνο. Μια λάθος κίνηση στα σφυράκια δεν αναιρείται. Η τσόχα που αφαιρέθηκε δεν ξαναμπαίνει. Το voicing το σπούδασα στο London Guildhall University (BSc Piano Technology) και το κάνω από το 1994 σε σπίτια, studios και θέατρα της Αττικής.

Τι να μην κάνετε: μην αγγίζετε τα σφυράκια, μη βάζετε τίποτα πάνω στην τσόχα τους, μην τα τρίβετε ή «ξύνετε». Μην προσπαθήσετε να μαλακώσετε τον ήχο ανεβάζοντας την υγρασία στον χώρο. Θα δημιουργήσετε άλλα προβλήματα.

Τι βοηθά: πείτε μου με δικά σας λόγια πώς ακούγεται και πώς θα θέλατε να ακούγεται. Αν το πιάνο άλλαξε χώρο, πείτε μου το. Ένα βίντεο με ήχο, με μια κλίμακα σιγά και δυνατά, μου δείχνει αν το πρόβλημα είναι ομοιόμορφο ή σε συγκεκριμένες νότες.

Πώς αντιμετωπίζεται

Πρώτα ξεχωρίζω την αιτία. Αν φταίει το χόρδισμα, λύνεται με χόρδισμα πιάνου. Αν φταίει η σκόνη, με καθαρισμό. Αν φταίνε τα σφυράκια, που είναι το συνηθέστερο, με ρύθμιση χροιάς (voicing) στον χώρο σας, γιατί ο ήχος κρίνεται μέσα στο δωμάτιο όπου ζει το πιάνο. Όταν η τσόχα έχει εξαντληθεί, σας λέω ότι το voicing δεν αρκεί και συζητάμε την αντικατάσταση των σφυριών. Εσείς είστε παρόντες και κρίνετε το αποτέλεσμα.

Πόσο διαρκεί και τι κοστίζει

Εντοπισμένες διορθώσεις σε λίγες νότες γίνονται μέσα στην επίσκεψη χορδίσματος. Πλήρης ρύθμιση χροιάς διαρκεί από μερικές ώρες έως μία ημέρα. Το κόστος εξαρτάται από την κατάσταση των σφυριών, από το αν χρειάζεται πρώτα regulation και από το ζητούμενο αποτέλεσμα. Σας λέω το ποσό πριν ξεκινήσω, αφού ακούσω το πιάνο.

Θα ξανασυμβεί;

Τα σφυράκια συνεχίζουν να φθείρονται με το παίξιμο, οπότε η χροιά θα χρειαστεί φροντίδα ξανά σε βάθος χρόνων. Μικρές διορθώσεις στην ετήσια επίσκεψη διατηρούν το αποτέλεσμα για πολύ. Κρατήστε την υγρασία σταθερή, το πιάνο καθαρό και μακριά από ήλιο και θέρμανση. Αν αλλάξετε χώρο, περιμένετε να ακούσετε το πιάνο εκεί πριν αποφασίσετε για αλλαγές.

Σχετικά

Σχετικές υπηρεσίες: Ρύθμιση χροιάς (voicing) · Χόρδισμα πιάνου · Καθαρισμός & συντήρηση

Δείτε επίσης: Φθαρμένα σφυράκια · Θόρυβος, βουητό, τρίξιμο, μεταλλικός ήχος

Πείτε μου πώς ακούγεται το πιάνο σας ή στείλτε μου ένα βίντεο με ήχο. Τηλέφωνο: +30 694 459 4149 · Επικοινωνία & ραντεβού