Κάθε πότε χορδίζεται το πιάνο (μαθητή / επαγγελματία / συναυλίας)

Κάθε πότε κουρδίζεται το πιάνο; Η σύντομη απάντηση είναι «τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο». Η πλήρης απάντηση εξαρτάται από το ποιος το παίζει, πόσο και πού. Ένα πιάνο μαθητή, ένα πιάνο επαγγελματία και ένα πιάνο συναυλίας έχουν διαφορετικές ανάγκες, και αξίζει να ξέρετε σε ποια κατηγορία ανήκει το δικό σας. Χορδίζω πιάνα στην Αθήνα και σε όλη την Αττική από το 1994, με BSc Piano Technology από το London Guildhall University, και αυτό που ακολουθεί είναι η εμπειρία αυτών των χρόνων.

Γιατί το πιάνο ξεκουρδίζεται ακόμη κι αν δεν παίζεται

Πριν από τα «κάθε πότε», μία διευκρίνιση που αλλάζει τον τρόπο που σκέφτεστε το χόρδισμα. Το πιάνο δεν ξεκουρδίζεται κυρίως από το παίξιμο. Ξεκουρδίζεται από τις αλλαγές υγρασίας και θερμοκρασίας. Το ξύλινο ηχείο φουσκώνει και μαζεύει με τις εποχές, και παρασύρει την τάση των χορδών. Αυτό συμβαίνει είτε παίζετε κάθε μέρα είτε το πιάνο μένει κλειστό.

Γι' αυτό η απάντηση «μία φορά τον χρόνο» ισχύει και για το πιάνο που «δεν το αγγίζει κανείς». Το παίξιμο προσθέτει φθορά και επιταχύνει τη μετατόπιση, αλλά το περιβάλλον είναι η βάση. Περισσότερα στο άρθρο Γιατί ξεχορδίζεται το πιάνο.

Πιάνο μαθητή: μία φορά τον χρόνο, στην αρχή της σεζόν

Για το πιάνο ενός παιδιού που κάνει μαθήματα, το ελάχιστο είναι ένα χόρδισμα τον χρόνο. Η καλύτερη στιγμή είναι η αρχή της διδακτικής χρονιάς, τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο. Το καλοκαίρι, με τη ζέστη και την ξηρασία, το πιάνο έχει μετακινηθεί. Το χόρδισμα του φθινοπώρου το σταθεροποιεί για όλη τη σεζόν, μέχρι τις εξετάσεις της άνοιξης.

Υπάρχει και ένας λόγος που δεν αφορά το όργανο αλλά το παιδί. Το αυτί εκπαιδεύεται με ό,τι ακούει καθημερινά. Ένας μαθητής που μελετά σε ξεκούρδιστο πιάνο μαθαίνει λάθος τα διαστήματα και δυσκολεύεται όταν παίζει στο πιάνο του δασκάλου. Ο δάσκαλος συνήθως το καταλαβαίνει πρώτος, και συχνά είναι αυτός που προτείνει το τηλεφώνημα. Αν το παιδί σταματήσει τα μαθήματα για έναν χρόνο, μη σταματήσετε και το χόρδισμα. Το πιάνο που επιστρέφει σε χρήση μετά από διάλειμμα πρέπει να είναι έτοιμο, όχι εμπόδιο.

Αν το παιδί μελετά πολλές ώρες ή προχωρά σε απαιτητικό ρεπερτόριο, ένα δεύτερο χόρδισμα την άνοιξη αξίζει τον κόπο. Το ίδιο ισχύει αν το σπίτι έχει μεγάλες διακυμάνσεις υγρασίας, για παράδειγμα κοντά στη θάλασσα ή με έντονη θέρμανση τον χειμώνα.

Πιάνο επαγγελματία ή σοβαρού ερασιτέχνη: δύο φορές τον χρόνο

Ένας πιανίστας που μελετά καθημερινά, ένας καθηγητής που διδάσκει στο σπίτι, ένας ερασιτέχνης που παίζει με απαιτήσεις: εδώ η συχνότητα ανεβαίνει σε δύο χορδίσματα τον χρόνο, ένα το φθινόπωρο και ένα την άνοιξη. Ο λόγος είναι διπλός. Οι πολλές ώρες παιξίματος μετακινούν τις χορδές πιο γρήγορα, και το αυτί του παίκτη αντιλαμβάνεται αποκλίσεις που ένας αρχάριος δεν ακούει.

Σε αυτά τα πιάνα η ετήσια επίσκεψη δεν είναι μόνο χόρδισμα. Είναι η στιγμή που ελέγχω τον μηχανισμό, γιατί η έντονη χρήση φέρνει απορρύθμιση και φθορά στα σφυράκια. Ένα πιάνο που παίζεται πολύ χρειάζεται φροντίδα σε όλα του τα μέρη, όχι μόνο στις χορδές.

Πιάνο συναυλίας, ηχογράφησης, ωδείου: πριν από κάθε χρήση

Στα studios ηχογραφήσεων, στις συναυλιακές αίθουσες και στα θέατρα το πιάνο χορδίζεται πριν από κάθε ηχογράφηση ή παράσταση, και συχνά ελέγχεται ξανά στο διάλειμμα. Δεν είναι υπερβολή. Το μικρόφωνο και η αίθουσα αποκαλύπτουν αποκλίσεις που στο σαλόνι περνούν απαρατήρητες, και ο πιανίστας έχει δικαίωμα σε ένα όργανο στην καλύτερη δυνατή κατάσταση.

Τα πιάνα των ωδείων είναι μια κατηγορία μόνες τους. Παίζονται από δεκάδες χέρια κάθε εβδομάδα, σε αίθουσες που ανοιγοκλείνουν και θερμαίνονται άτακτα. Εκεί προτείνω προγραμματισμένες επισκέψεις ανά τρίμηνο ή ανά εξάμηνο, ανάλογα με την αίθουσα και τη χρήση, μέσα από μια συμφωνία τακτικής συντήρησης. Έτσι το ωδείο δεν χρειάζεται να θυμάται πότε, και τα πιάνα δεν φτάνουν ποτέ στο σημείο να χρειάζονται επαναφορά.

Πότε η απάντηση αλλάζει

Υπάρχουν περιπτώσεις που ο γενικός κανόνας δεν αρκεί.

• Μετά από μετακόμιση. Το πιάνο χρειάζεται χόρδισμα λίγες εβδομάδες αφού εγκατασταθεί στον νέο χώρο, ανεξάρτητα από το πότε χορδίστηκε τελευταία φορά. Δείτε το άρθρο Μετακόμιση πιάνου: πόσο να περιμένω για χόρδισμα.
• Μετά από χρόνια χωρίς χόρδισμα. Το πρώτο χόρδισμα είναι επαναφορά, και χρειάζεται δεύτερο πέρασμα μέσα σε λίγους μήνες μέχρι να σταθεροποιηθεί το όργανο.
• Καινούργιο πιάνο. Τα πρώτα ένα με δύο χρόνια οι νέες χορδές «κάθονται» και το πιάνο ξεκουρδίζεται πιο γρήγορα. Δύο χορδίσματα τον χρόνο στην αρχή είναι καλή επένδυση.
• Μετά από αντικατάσταση χορδής ή ανακατασκευή. Οι νέες χορδές χρειάζονται μερικά περάσματα μέχρι να σταθεροποιηθούν.

Πώς καταλαβαίνετε ότι ήρθε η ώρα

Δεν χρειάζεται να περιμένετε να ακούγεται «χάλια». Τα πρώτα σημάδια είναι διακριτικά: κάποιες νότες ακούγονται «διπλές» ή κυματιστές, οι συγχορδίες δεν δένουν όπως πριν, το πιάνο δεν συμφωνεί με μια ηχογράφηση ή με το ψηφιακό πιάνο του παιδιού. Αν τα προσέξετε, μην περιμένετε την επόμενη εποχή.

Το πιο πρακτικό όμως είναι να μην το αφήνετε στο αυτί σας. Ορίστε μία εποχή τον χρόνο, την ίδια κάθε φορά, και κλείστε το ραντεβού για χόρδισμα πριν ακούσετε οτιδήποτε. Το πιάνο που χορδίζεται τακτικά κρατά καλύτερα, κοστίζει λιγότερο στη συντήρηση και δεν φτάνει ποτέ στο σημείο να αποθαρρύνει αυτόν που το παίζει.

Σχετικά

Υπηρεσίες: Χόρδισμα πιάνου · Καθαρισμός & συντήρηση

Προβλήματα: Το πιάνο ακούγεται φάλτσο / ξεκούρδιστο · Πιάνο που έχει χρόνια να χορδιστεί

Αν δεν θυμάστε πότε χορδίστηκε τελευταία φορά το πιάνο σας, μάλλον ήρθε η ώρα. Τηλέφωνο: +30 694 459 4149 · Επικοινωνία & ραντεβού