Νότα που δεν σβήνει / συνεχίζει να ηχεί

Αφήνετε το πλήκτρο και η νότα συνεχίζει να ηχεί, σαν να έχετε πατημένο το πεντάλ; Ή ακούτε έναν θαμπό απόηχο που «κολλάει» πάνω στις επόμενες νότες; Η νότα που δεν σβήνει είναι πρόβλημα του μηχανισμού απόσβεσης. Διορθώνεται στον χώρο σας, στην Αθήνα και σε όλη την Αττική, συχνά μέσα στην επίσκεψη του χορδίσματος.

Πώς εκδηλώνεται

• Μία νότα συνεχίζει να ακούγεται για δευτερόλεπτα αφού αφήσετε το πλήκτρο.
• Οι νότες «μπλέκονται» μεταξύ τους, σαν να παίζετε συνέχεια με πεντάλ.
• Σε ορισμένες νότες ακούγεται ένα «ζζζ» ή ένας θαμπός απόηχος αντί για καθαρό σταμάτημα.
• Το πρόβλημα αφορά μία ή λίγες νότες, όχι ολόκληρο το πιάνο.
• Το ίδιο πλήκτρο σβήνει κανονικά όταν το αφήνετε απότομα, αλλά όχι όταν το αφήνετε αργά.
• Στα πολύ ψηλά πλήκτρα οι νότες έτσι κι αλλιώς δεν σβήνουν. Αυτό είναι φυσιολογικό και εξηγείται παρακάτω.

Τι συμβαίνει στο πιάνο

Κάθε χορδή, εκτός από τις πιο ψηλές, έχει πάνω της έναν αποσβεστήρα: ένα μικρό κομμάτι τσόχας που ακουμπά στη χορδή και τη σταματά. Όταν πατάτε το πλήκτρο, ο αποσβεστήρας σηκώνεται και η χορδή ελευθερώνεται. Όταν το αφήνετε, ξαναπέφτει και η νότα σβήνει. Το δεξί πεντάλ σηκώνει όλους τους αποσβεστήρες μαζί. Γι' αυτό οι νότες «κρατάνε».

Όταν μια νότα δεν σβήνει, ο αποσβεστήρας της δεν επιστρέφει σωστά ή δεν εφαρμόζει πια καλά πάνω στη χορδή. Μπορεί η τσόχα να έχει σκληρύνει ή παραμορφωθεί, μπορεί κάτι να εμποδίζει την κίνησή του, μπορεί η ρύθμιση που καθορίζει πότε σηκώνεται και πότε πέφτει να έχει ξεφύγει. Στις πολύ ψηλές νότες δεν υπάρχουν αποσβεστήρες, γιατί ο ήχος τους σβήνει μόνος του πολύ γρήγορα.

Γιατί συμβαίνει

• Σκληρυμένη ή παραμορφωμένη τσόχα στον αποσβεστήρα, από χρόνια χρήσης.
• Απορρύθμιση, που κάνει τον αποσβεστήρα να σηκώνεται πολύ νωρίς ή να επιστρέφει πολύ αργά.
• Υγρασία, που στενεύει τις αρθρώσεις και εμποδίζει την επιστροφή.
• Ξένο αντικείμενο ή σκόνη που εμποδίζει την κίνηση.
• Φθαρμένα ή σπασμένα εξαρτήματα στο σύστημα του αποσβεστήρα ή στο πεντάλ.
• Πεντάλ που δεν επιστρέφει πλήρως, οπότε όλοι οι αποσβεστήρες μένουν λίγο σηκωμένοι.
• Μετακόμιση, ιδίως σε πιάνα με ουρά, όπου το σύστημα αποσυνδέεται στη μεταφορά.

Τι σημαίνει για το πιάνο — και για εσάς

Ο ίδιος ο μηχανισμός δεν κινδυνεύει, αλλά το παίξιμο υποφέρει αμέσως. Η καθαρότητα της μουσικής στηρίζεται στο ότι κάθε νότα σταματά όταν πρέπει. Μία νότα που δεν σβήνει θολώνει ό,τι παίζεται μετά, και όσο πιο μουσικός είναι ο πιανίστας, τόσο περισσότερο ενοχλείται.

Για τον μαθητή, το πρόβλημα μπερδεύει το μάθημα του πεντάλ. Το παιδί δεν μπορεί να καταλάβει πότε «κρατά» τη νότα το πόδι του και πότε το πιάνο, και ο δάσκαλος χάνει χρόνο με κάτι που δεν φταίει το παιδί. Όταν αφορά πολλές νότες μαζί, συνήθως φταίει το πεντάλ ή κάτι γενικότερο στο σύστημα. Τότε το πιάνο είναι πρακτικά άπαιχτο για καθαρό παίξιμο.

Επείγον είναι όταν πολλές νότες δεν σβήνουν ταυτόχρονα, όταν ξεκίνησε μετά από μετακόμιση, ή όταν συνοδεύεται από θόρυβο. Μία μεμονωμένη νότα μπορεί να περιμένει το επόμενο χόρδισμα.

Μπορώ να το φτιάξω μόνος μου;

Όχι. Οι αποσβεστήρες είναι από τα πιο ευαίσθητα μέρη του μηχανισμού και ρυθμίζονται σε σχέση μεταξύ τους και με το πεντάλ. Μια πρόχειρη επέμβαση συνήθως καταλήγει σε νότα που πνίγεται ή σε τσόχα που καταστρέφεται. Είναι από τις ρυθμίσεις που σπούδασα στο London Guildhall University (BSc Piano Technology) και κάνω από το 1994 σε σπίτια, ωδεία και studios της Αττικής.

Τι να μην κάνετε: μην πιέζετε τον αποσβεστήρα πάνω στη χορδή με το χέρι, μη βάζετε χαρτάκια ή τσόχες, μη λιπαίνετε, μην αφαιρείτε τον μηχανισμό.

Τι βοηθά: πείτε μου ποια νότα ή ποιες νότες, αν το πρόβλημα υπάρχει και με το πεντάλ ελεύθερο, και από πότε. Ένα βίντεο με ήχο, όπου πατάτε και αφήνετε τη νότα, αρκεί για μια πρώτη εικόνα.

Πώς αντιμετωπίζεται

Με ρύθμιση μηχανισμού (regulation) του συστήματος απόσβεσης, στον χώρο σας, συνήθως στην ίδια επίσκεψη με το χόρδισμα. Αν η τσόχα του αποσβεστήρα έχει σκληρύνει ή παραμορφωθεί, ή αν κάποιο εξάρτημα έχει σπάσει, γίνεται επισκευή ή αντικατάσταση αφού σας ενημερώσω. Όταν το σύμπτωμα αφορά πολλές νότες, ελέγχω πρώτα το πεντάλ και τη σύνδεσή του, γιατί συχνά η αιτία είναι εκεί.

Πόσο διαρκεί και τι κοστίζει

Για μία ή λίγες νότες, η διόρθωση διαρκεί λίγα λεπτά έως μισή ώρα και γίνεται μαζί με το χόρδισμα. Όταν χρειάζεται ρύθμιση ολόκληρου του συστήματος απόσβεσης ή αντικατάσταση τσόχων, είναι μεγαλύτερη εργασία. Το κόστος εξαρτάται από τον αριθμό των νοτών, από την αιτία και από το αν χρειάζονται ανταλλακτικά. Σας λέω τι χρειάζεται πριν ξεκινήσω.

Θα ξανασυμβεί;

Οι τσόχες των αποσβεστήρων φθείρονται με τα χρόνια, οπότε σε βάθος χρόνου ναι. Με σταθερή υγρασία στον χώρο και την ετήσια επίσκεψη, οι μικρές αποκλίσεις διορθώνονται πριν γίνουν ενοχλητικές. Κρατήστε το καπάκι κλειστό όταν δεν παίζετε, ώστε να μην πέφτουν σκόνη και αντικείμενα μέσα. Για το τι περιλαμβάνει η φροντίδα του μηχανισμού, δείτε το άρθρο Τι κάνει ένας τεχνικός πιάνου.

Σχετικά

Σχετικές υπηρεσίες: Ρύθμιση μηχανισμού (regulation) · Επισκευές πιάνου

Δείτε επίσης: Πλήκτρο που «διπλοχτυπά» ή δεν επαναλαμβάνει · Πεντάλ που τρίζει ή δεν δουλεύει · Τι κάνει ένας τεχνικός πιάνου

Πείτε μου ποια νότα δεν σβήνει ή στείλτε μου ένα βίντεο με ήχο. Τηλέφωνο: +30 694 459 4149 · Επικοινωνία & ραντεβού